CO2-Prestatieladder niveau 3 halen? Dat heet nu trede 1

Welke trede hoort bij mijn huidige certificaat?

Sta je nu op niveau 3, dan is trede 1 je equivalent. Sta je op niveau 4 of 5, dan kom je bij trede 2 uit, al zijn de eisen daar op onderdelen anders dan je gewend bent.

Belangrijk om te weten: er vindt geen automatische omzetting plaats. Je certificaat blijft geldig onder de versie waarop het is afgegeven. De nieuwe eisen gelden vanaf het moment dat je audit onder handboek 4.0 wordt uitgevoerd. Je hoeft dus niet vandaag iets te doen, maar je wilt wel weten wanneer dat moment valt.

Wat je in de tussentijd tegenkomt: aanbestedingsdocumenten waarin nog een niveau wordt gevraagd, terwijl jouw nieuwe certificaat een trede noemt. Meestal is dat een kwestie van uitleggen. Voeg de omzettingstabel hierboven bij je inschrijving, dan is het voor de beoordelaar meteen duidelijk.

Wat vraagt trede 1 van je organisatie?

Trede 1 gaat over je eigen organisatie: scope 1 en 2. Scope 1 is de uitstoot uit bronnen die je zelf beheert, zoals aardgas en de brandstof van je wagenpark. Scope 2 is de uitstoot van de energie die je inkoopt, vooral elektriciteit.

Twee bijzonderheden die vaak over het hoofd worden gezien:

• Zakelijke reizen uit scope 3 zijn op trede 1 niet langer verplicht om te rapporteren.
• De well-to-tank-uitstoot van je brandstoffen rapporteer je wel. Dat is de uitstoot die ontstaat bij het winnen en transporteren van de brandstof, dus voordat hij in je tank zit.

Je CO2-footprint stel je minimaal een keer per jaar op. En voordat je begint met rekenen, bepaal je de organisatorische grens: welke rechtspersonen, vestigingen en middelen binnen je organisatie vallen. Dat staat in deel 1 van het handboek en geldt op alle treden. Hoe je dat aanpakt, lees je in het artikel over je CO2-footprint berekenen.

Hoe haal je trede 1, stap voor stap?

De route is niet wezenlijk veranderd. Zes stappen, in deze volgorde.

Stap 1: Inzicht krijgen in de CO2-uitstoot

Je begint met een CO2-footprint: een overzicht van de totale uitstoot van je organisatie, opgebouwd uit energieverbruik, vervoer en productieprocessen. Verzamel werkelijke jaarcijfers, geen voorschotten. Deze stap bepaalt de kwaliteit van alles wat erna komt, want doelstellingen op een wankele footprint zijn niet meer dan een gok.

Stap 2: CO2-reductiedoelstellingen bepalen

Met de footprint in handen stel je doelstellingen op die realistisch, meetbaar en herleidbaar zijn. Op trede 1 gaat het om de korte termijn en om je eigen organisatie. Koppel elk doel aan een post uit je footprint, zodat je later kunt laten zien waar de reductie vandaan komt. Een doel dat nergens in je cijfers terugkomt, overleeft de audit niet.

Stap 3: CO2-reductiemaatregelen implementeren

Nu ga je maatregelen uitvoeren: energiebesparing in de panden, zuiniger rijden of elektrificeren van het wagenpark, slimmer plannen van transport. Handboek 4.0 legt daarbij meer nadruk op energiebesparing en niet alleen op overstappen naar groenere bronnen. Documenteer wat je doet en meet of het effect heeft, want een maatregel zonder meting is een voornemen.

Stap 4: Communiceren over CO2-reductie

Je communiceert intern en extern over je inspanningen. Intern zorgt dat voor betrokkenheid, en die heb je nodig: reductie komt uit gedrag van mensen, niet uit een rapport. Extern laat je opdrachtgevers zien waar je staat. Stem de vorm af op je publiek en presenteer de cijfers zoals ze zijn, ook als een doel niet is gehaald.

Stap 5: Certificerende instelling

Een onafhankelijke Certificerende Instelling toetst of je organisatie voldoet aan de eisen uit het handboek. Tijdens de audit kijkt de auditor niet alleen naar je documenten, maar ook naar de onderbouwing: waar komt dit getal vandaan, welke emissiefactor is gebruikt, hoe is de grens bepaald. Zorg dat je dat kunt navertellen.

Stap 6: Borging in je managementsysteem

De laatste stap is de minst spannende en de meest bepalende. Neem de CO2-maatregelen op in je managementsysteem, in je procedures en werkinstructies, en meet de voortgang op vaste momenten. Communiceer de resultaten in een jaarverslag richting klanten, leveranciers en medewerkers. Zonder borging zakt het na een jaar weg en begin je bij de volgende audit opnieuw.

Wat is er verder veranderd in handboek 4.0?

Naast de nieuwe indeling zijn er drie wijzigingen die je merkt: er is per trede een apart handboek, er ligt meer nadruk op energiebesparing in plaats van alleen op vergroening van je energie, en niet-CO2-broeikasgassen tellen mee waar ze relevant zijn voor je organisatie.

De volledige lijst met inhoudelijke wijzigingen staat in ons artikel over wat er in versie 4.0 is veranderd. Ben je nog helemaal aan het begin, lees dan eerst wat de CO2-Prestatieladder is.

Wat betekent dit voor aanbestedingen?

Opdrachtgevers gaan een trede vragen waar ze eerder een niveau vroegen. In de overgangsperiode kom je beide tegen, soms in hetzelfde document. Twee praktische adviezen.

Sta je op het punt in te stappen, mik dan meteen op 4.0. Een traject onder 3.1 starten betekent dat je binnen twee jaar opnieuw aan de bak moet. Heb je al een certificaat, controleer dan bij je inschrijving of de gevraagde trede overeenkomt met wat jij hebt, en voeg de omzetting toe als het document nog in niveaus spreekt. Dat scheelt vragen achteraf, en soms een afwijzing op een vormfout.

Veelgestelde vragen over niveau 3 en trede 1

Bestaat CO2-Prestatieladder niveau 5 nog?

Niet in versie 4.0. Wat onder niveau 4 en 5 viel, is opgegaan in trede 2. De nieuwe trede 3 gaat verder dan het oude niveau 5 ooit vroeg.

Moet ik opnieuw certificeren als mijn certificaat op niveau 3 staat?

Je certificaat blijft geldig onder de versie waarop het is afgegeven. Bij je eerstvolgende audit onder handboek 4.0 gelden de nieuwe eisen. Vanaf 14 januari 2027 zijn 3.1-audits niet meer mogelijk.

Is trede 1 makkelijker dan het oude niveau 3?

Niet makkelijker, wel anders ingedeeld. Trede 1 omvat wat voorheen niveau 1 tot en met 3 was, met meer aandacht voor energiebesparing en met niet-CO2-broeikasgassen erbij waar die spelen.

Wat is het verschil tussen een niveau en een trede?

Het zijn twee namen voor de trappen van dezelfde ladder, uit twee verschillende versies van het handboek. Versie 3.1 sprak van niveaus, versie 4.0 van treden.

Tot wanneer is mijn 3.1-certificaat geldig?

Dat hangt af van de afgiftedatum. Doordat er vanaf 14 januari 2027 geen 3.1-audits meer plaatsvinden, kunnen er tot en met januari 2028 nog geldige 3.1-certificaten zijn.

Wat kost een CO2-Prestatieladder traject?

Dat verschilt per organisatie: de omvang, de gewenste trede en hoeveel er al ligt bepalen de begeleiding. Wat er in een traject zit en welke prijzen gelden, lees je op de pagina over begeleiding naar een CO2-Prestatieladder certificaat.