VCA proefexamen 2026: gratis oefenen voor Basis en VOL

Hoe ziet het VCA-examen eruit? Basis, VOL en VIL-VCU vergeleken

Er zijn drie VCA-examens, en ze verschillen in omvang en niveau. Dit is de situatie vanaf 1 januari 2026:

Eén ding dat veel mensen verrast: het VCA-examen werkt met een puntensysteem, niet met een simpele telling van goede antwoorden. Vragen kunnen verschillend wegen. Je haalt dus niet automatisch een voldoende door precies 65% van de vragen goed te hebben; het gaat om 65% van de punten.

Hoeveel vragen mag je fout hebben om te slagen?

De meest gestelde vraag over het VCA-examen, en tegelijk de vraag waar het vaakst een verkeerd antwoord op circuleert. Het antwoord verschilt namelijk per niveau.

• Basis VCA: je maakt 40 vragen. Je moet 65% van de punten halen. In de praktijk komt dat neer op ongeveer twee derde goed.
• VOL-VCA (vanaf 2026): je maakt 60 vragen in 60 minuten. Ook hier geldt 65% van de punten. Deed je examen vóór 2026? Dan waren het 70 vragen in 75 minuten.
• VIL-VCU: gelijk aan VOL-VCA.

Waarom kunnen we niet één hard aantal fouten noemen? Omdat het puntensysteem bepaalt hoeveel een fout je kost. Twee fouten op zwaar wegende vragen tikken harder aan dan twee fouten op lichte vragen. Reken dus niet met een vast aantal, maar mik op ruim boven de 65%.

Kom je op je proefexamen net boven de grens uit? Beschouw dat dan als niet veilig. In een echt examen komen zenuwen, tijdsdruk en onbekende vraagvarianten erbij. Onze cursisten halen een slagingspercentage van 95%, en dat komt vooral doordat ze oefenen tot ze er comfortabel boven zitten.

Welke stof komt er op het VCA-examen?

De examenstof is verdeeld over een aantal vaste onderwerpen. Die komen in elk VCA-examen terug, alleen gaat VOL er dieper op in. Dit zijn ze:

1. VCA en wetgeving. De Arbowet, de rollen van werkgever en werknemer, en waarom VCA bestaat.
2. Risico’s en preventie. Gevaar herkennen, risico’s inschatten en maatregelen kiezen.
3. Werkplek en persoonlijke beschermingsmiddelen. Orde en netheid, veiligheidssignalering, welke PBM wanneer.
4. Arbeidsmiddelen. Gereedschap, machines, hijs- en hefmiddelen, keuring en gebruik.
5. Bijzondere werkomstandigheden. Werken op hoogte, in besloten ruimten, alleen werken.
6. Gevaarlijke stoffen. Etiketten, veiligheidsinformatiebladen, blootstelling beperken.
7. Elektriciteit. Gevaren van stroom, veilig werken aan of nabij elektrische installaties.
8. Brand en explosies. Brandklassen, blusmiddelen, ontstekingsbronnen en wat je doet bij brand.

Voor VOL-VCA komt daar een laag bovenop: je moet deze onderwerpen niet alleen kennen, maar ook kunnen toepassen als leidinggevende. Denk aan werkoverleg, toezicht houden, een taakrisicoanalyse laten uitvoeren en collega’s aanspreken op onveilig gedrag. Dat is precies het verschil dat je in een VCA VOL cursus oefent.

5 voorbeeldvragen met antwoord en uitleg

Hieronder vijf oefenvragen in de stijl van het echte examen. Let op: dit zijn onze eigen oefenvragen, geen officiële examenvragen. Die zijn eigendom van de SSVV en mogen niet worden overgenomen. De vraagstelling en het niveau zijn wel vergelijkbaar, zodat je weet wat je kunt verwachten. Wil je meer vragen? Die staan in de gratis pdf’s bovenaan deze pagina.

Vraag 1

Tijdens de voorbereiding van een klus merk je dat de werkplek anders is dan beschreven in de werkinstructie. Op de plaats waar de steiger moet komen liggen materialen opgeslagen. Wat doe je als eerste?

• A. Je verplaatst de steiger naar een andere geschikte plek en begint met werken.
• B. Je verwijdert zelf de materialen zodat je volgens de planning kunt beginnen.
• C. Je beoordeelt zelf of de situatie veilig genoeg is en gaat aan het werk.
• D. Je stopt de werkzaamheden en overlegt met je leidinggevende voordat je begint.

Goed antwoord: D. Wanneer de werksituatie afwijkt van de werkinstructie, mogen de werkzaamheden niet zonder meer worden uitgevoerd. Stop de werkzaamheden en overleg met de leidinggevende, zodat de risico’s opnieuw kunnen worden beoordeeld en zo nodig aanvullende maatregelen kunnen worden genomen.

Vraag 2

Op een werkterrein zie je een rond verkeersbord met een blauwe achtergrond en een wit pictogram. Wat betekent dit bord?

• A. Er geldt een verbod.
• B. Er geldt een waarschuwing.
• C. Er geldt een verplichting.
• D. Er is sprake van een reddingsvoorziening.

Goed antwoord: C. Een rond blauw bord met een wit pictogram is een gebodsbord. Het geeft aan welke maatregel verplicht is, zoals het dragen van een veiligheidshelm of gehoorbescherming.

Vraag 3

Een medewerker geeft aan dat hij een opdracht niet wil uitvoeren omdat hij de situatie onveilig vindt. Volgens de planning moet het werk vandaag worden afgerond. Wat is de juiste reactie van de operationeel leidinggevende?

• A. De medewerker opdragen de werkzaamheden alsnog uit te voeren.
• B. De werkzaamheden aan een andere medewerker toewijzen.
• C. De situatie samen beoordelen en zo nodig de risicoanalyse en maatregelen aanpassen.
• D. Zelf de werkzaamheden uitvoeren zodat de planning wordt gehaald.

Goed antwoord: C. Een operationeel leidinggevende moet een melding van een onveilige situatie serieus nemen. Beoordeel samen de risico’s opnieuw en pas indien nodig de risicoanalyse en beheersmaatregelen aan voordat het werk wordt hervat.

Vraag 4

Wanneer is het gebruik van een werkvergunning vooral bedoeld?

• A. Bij werkzaamheden met een verhoogd risico of wanneer verschillende werkzaamheden elkaar kunnen beïnvloeden.
• B. Bij alle werkzaamheden die langer duren dan één werkdag.
• C. Bij werkzaamheden waarvoor elektrisch gereedschap wordt gebruikt.
• D. Bij alle werkzaamheden die door een aannemer worden uitgevoerd.

Goed antwoord: A. Een werkvergunning wordt gebruikt bij werkzaamheden met een verhoogd risico of wanneer meerdere werkzaamheden of partijen elkaar kunnen beïnvloeden. De vergunning beschrijft de risico’s, veiligheidsmaatregelen en verantwoordelijkheden.

Vraag 5

Tijdens je werkzaamheden struikel je over een losliggende kabel. Je weet jezelf op tijd op te vangen en er ontstaat geen letsel of schade. Wat is de juiste handelwijze?

• A. Je meldt niets omdat er geen letsel of schade is ontstaan.
• B. Je legt de kabel veilig weg en meldt het voorval als bijna-ongeval.
• C. Je maakt de werkzaamheden eerst af en bespreekt het later met collega’s.
• D. Je meldt het alleen als iemand anders ook over de kabel struikelt.

Goed antwoord: B. Een losliggende kabel is een onveilige situatie. Neem eerst het gevaar weg en meld het voorval als bijna-ongeval. Door bijna-ongevallen te melden kunnen maatregelen worden genomen om echte ongevallen te voorkomen.

Wat is het verschil tussen een Basis- en een VOL-proefexamen?

Het verschil zit niet alleen in het aantal vragen, maar vooral in wat er van je gevraagd wordt.

Basis VCA is bedoeld voor uitvoerende medewerkers. De vragen gaan over jouw eigen werkplek en jouw eigen veiligheid: welke PBM draag je, hoe herken je gevaar, wat doe je bij een calamiteit.

VOL-VCA is voor operationeel leidinggevenden en toezichthouders. Je krijgt dezelfde onderwerpen, maar vanuit de vraag: hoe zorg jij ervoor dat je ploeg veilig werkt? Denk aan toezicht, werkoverleg, instructies geven en ingrijpen bij onveilig gedrag. Daarom telt VOL ook meer vragen: 60 tegenover 40.

Twijfel je welk niveau je nodig hebt? Kijk naar twee dingen:

• Je rol. Geef je leiding of houd je toezicht op anderen, ook informeel? Dan is VOL de logische keuze.
• Wat je opdrachtgever eist. In veel bestekken en aanbestedingen staat expliciet welk niveau vereist is. Dat is vaak beslissend.

Oefen altijd met het proefexamen van jouw niveau. Een Basis-proefexamen maken terwijl je VOL gaat doen, geeft een te rooskleurig beeld. Download hierboven het juiste bestand, of bekijk direct de VCA Basis cursus of de VCA VOL cursus. Twijfel je of VCA voor jouw functie überhaupt nodig is? Lees dan of VCA verplicht is voor een werknemer.

Hoe haal je het meeste uit een proefexamen?

Een proefexamen maken is makkelijk. Er iets van leren vraagt iets meer. Vijf dingen die het verschil maken:

1. Maak het onder examenomstandigheden. Zet een klok, leg je telefoon weg en sla niets op. Een score van 80% mét opzoeken zegt niets over je slaagkans.
2. Categoriseer je fouten, niet je vragen. Zoek niet per foute vraag het antwoord op, maar kijk in welk examenonderwerp je fouten vallen. Vier fouten op gevaarlijke stoffen betekent dat je dat hele onderwerp opnieuw moet doornemen.
3. Herhaal met dagen ertussen. Twee keer hetzelfde proefexamen op één avond leert je vooral de antwoorden onthouden. Doe het opnieuw na twee of drie dagen; dan test je echte kennis.
4. Leer de vraagstelling lezen. VCA-vragen zijn vaak situationeel: er is niet één feit goed, maar één handelwijze. Let op woorden als eerst, het beste en als eerste. Die bepalen het antwoord.
5. Oefen in de taal waarin je examen doet. Het VCA-examen kan in meerdere talen worden afgelegd. Werk je met anderstalige collega’s? Wij verzorgen onder andere VCA in het Oekraïens.

Meer voorbereidingstips staan in ons artikel met VCA examentips. Wil je het hele traject overzien, van inschrijven tot diploma? Bekijk dan de gids VCA halen stap voor stap.

Waar kun je een VCA proefexamen maken?

Er zijn vier manieren om te oefenen, van gratis tot volledig begeleid. Kies wat bij je past.

1. De gratis pdf’s op deze pagina. Een compleet VCA proefexamen met vragen en antwoorden voor Basis en VOL. Direct downloaden, geen gegevens nodig. Het nadeel van een pdf is dat het één vaste set vragen is: als je hem twee keer maakt, ken je de antwoorden.

2. Onze AI-trainer. Wil je onbeperkt vragen met directe uitleg erbij? Dan kun je oefenen met onze AI-trainer. Handig als je wilt doorvragen waarom een antwoord fout is.

3. Een proefexamenbundel. Voor wie serieus wil oefenen: met een proefexamenbundel maak je 5 oefenexamens die elke keer opnieuw worden samengesteld uit een database van circa 900 vragen. Je krijgt dus telkens een ander examen, net als in het echt. De bundel kost €19,95 excl. btw en is er voor Basis, VOL en VIL-VCU.

4. Een VCA cursus met examen. De zekerste route. Je krijgt de stof uitgelegd door een docent die uit de praktijk komt, en je doet het examen aan het eind. Bekijk de VCA cursus en de data bij je in de buurt. Wil je weten wat VCA precies inhoudt voordat je kiest? Lees dan wat VCA betekent.

Veelgestelde vragen over het VCA-examen

Hoeveel vragen mag je fout hebben bij VCA VOL?

Sinds 1 januari 2026 bestaat het VOL-VCA-examen uit 60 vragen (was 70) die je in 60 minuten maakt. Je slaagt bij 65% van de totale punten. Omdat vragen verschillend wegen, is er geen vast aantal fouten dat je mag maken. Mik dus op ruim boven de 65%.

Hoe moeilijk is het VCA-examen?

De moeilijkheidsgraad hangt vooral af van je voorbereiding. De stof is niet complex, maar de vraagstelling is vaak situationeel: je moet kiezen wat je in een bepaalde situatie doet. Oefen je met een proefexamen en neem je de lesstof door, dan is het goed te doen. Onze cursisten halen een slagingspercentage van 95%.

Wat moet je leren voor het VCA-examen?

De stof bestaat uit acht onderwerpen: wetgeving, risico’s en preventie, werkplek en PBM, arbeidsmiddelen, bijzondere werkomstandigheden, gevaarlijke stoffen, elektriciteit, en brand en explosies. Voor VOL komt daar toezicht en leidinggeven bovenop.

Hoe lang is een VCA-diploma geldig?

Een VCA-diploma is 10 jaar geldig vanaf het moment dat je slaagt. Daarna doe je opnieuw examen.

Kun je het VCA-examen online doen?

Het VCA-examen wordt afgenomen op een erkende examenlocatie onder toezicht. Je kunt je wél online voorbereiden, bijvoorbeeld met de proefexamens op deze pagina. Bekijk de examenmogelijkheden en locaties bij de VCA cursus.

Wat kost een VCA-cursus of examen?

Dat hangt af van het niveau en of je klassikaal of op locatie wilt. Een proefexamenbundel begint bij €19,95 excl. btw. Voor actuele cursusprijzen en data kijk je op de VCA cursus-pagina, of bel 072 506 57 38.