Zes vragen over de interne audit VCA
Wat is een interne audit VCA?
Wanneer is een interne audit verplicht volgens VCA?
Hoe voer je een interne VCA audit praktisch uit?
Wat zijn de belangrijkste eisen uit de VCA checklist?
Wat betekent de nieuwe eis: onafhankelijke interne auditor?
Hoe bereid je je optimaal voor op een VCA audit?
Hoe voer je een interne VCA audit praktisch uit?
Een effectieve interne audit begint met een goede voorbereiding. Je stelt een auditprogramma op waarin je vastlegt welke onderdelen wanneer worden beoordeeld. Vervolgens gebruik je de VCA checklist als leidraad.
Tijdens de audit combineer je drie dingen:
- documentcontrole
- interviews met medewerkers
- observaties op de werkvloer
Juist die combinatie maakt je VCA audit sterk. Alleen papier controleren is niet voldoende.
Na afloop leg je je bevindingen vast in een auditverslag. Hierin beschrijf je afwijkingen, verbeterpunten en positieve observaties. Deze vertaal je naar een concreet actieplan.
Praktijkvoorbeeld
Een installatiebedrijf voerde jaarlijks keurig een interne audit uit, maar liet de projectleider, die ook VGM-functionaris is, zijn eigen projecten beoordelen. Op papier leek alles in orde. Tijdens de externe audit bleek echter dat onveilige werksituaties structureel niet werden gemeld. Resultaat: een tekortkoming op onafhankelijkheid en effectiviteit van de audit.
De les: een audit moet kritisch en objectief zijn, anders verlies je de waarde ervan.
Zorg dat opvolging niet blijft liggen. Een audit zonder opvolging heeft weinig waarde. Door verbeteracties actief te monitoren, maak je je VCA controle bedrijfsmatig echt effectief.
Wat zijn de belangrijkste eisen uit de VCA checklist (vraag 1.5)?
De minimumeisen voor interne audits zijn vastgelegd in vraag 1.5 van de VCA checklist. Deze geven duidelijk richting aan hoe je audits moet inrichten.
De belangrijkste eisen zijn:
- jaarlijkse uitvoering van interne audits
- een auditprogramma over drie jaar
- beoordeling van alle relevante VCA checklistvragen
- aantoonbare betrokkenheid van de VGM-functionaris
- vastlegging in auditverslagen en actieplannen
Daarnaast moet je kunnen laten zien dat je structureel werkt aan verbetering. Dat betekent dat bevindingen niet alleen worden genoteerd, maar ook daadwerkelijk worden opgepakt.
De betrokkenheid van de VGM-functionaris is daarbij niet vrijblijvend. Deze rol moet aantoonbaar worden ingevuld door iemand met de juiste deskundigheid, zoals een MVK of gelijkwaardige, erkende opleiding. Werk je met externe deskundigheid, dan blijft de regie bij de VGM-functionaris en moet je kunnen laten zien dat deze inzet ook daadwerkelijk plaatsvindt. Minimaal één keer per certificatieperiode wordt dit verwacht.
Tot slot speelt documentatie bij de eisen uit de checklist een belangrijke rol. Denk aan auditverslagen, het auditprogramma en een actielijst. Deze vormen samen het bewijs dat jouw VCA-systeem actief wordt gemonitord en verbeterd.
Wat betekent de nieuwe eis: onafhankelijke interne auditor?
Een belangrijke wijziging in de VCA checklist 2026/6.1 is de extra eis dat de interne auditor voldoende onafhankelijk moet zijn ten opzichte van de te auditeren onderwerpen. Dit is in de praktijk één van de meest onderschatte eisen. Wil je meer weten over de VCA 2026/6.1 wijzigingen? Lees ons blog over Nieuwe VCA checklist 2026 (6.1): dit verandert er voor jouw bedrijf.
Veel bedrijven denken dat een interne audit automatisch onafhankelijk is, zolang iemand anders dan de directie deze uitvoert. Maar dat is niet voldoende. De auditor mag geen directe betrokkenheid hebben bij het onderwerp dat wordt beoordeeld.
Wat gaat er vaak mis?
- Leidinggevenden auditen hun eigen afdeling
- Dezelfde persoon beheert en controleert het VCA-systeem
- Audits worden “collegiaal” uitgevoerd zonder kritische blik
Wat betekent onafhankelijkheid concreet?
- Je beoordeelt nooit je eigen werk
- Je hebt geen direct belang bij de uitkomst
- Je kunt objectief en kritisch rapporteren
Praktische oplossingen
- Schakel externe ondersteuning in
- Werk met een centrale, onafhankelijke VGM-functionaris
Een onafhankelijke auditor ziet meer, stelt scherpere vragen en durft afwijkingen echt te benoemen. Daarmee wordt je interne audit niet alleen compliant, maar ook inhoudelijk veel sterker.
Hoe bereid je je optimaal voor op een VCA audit?
Een goede voorbereiding begint ruim voor de audit zelf. Wacht niet tot het laatste moment, maar werk continu aan je VCA-systeem. Zorg dat je:
- Auditprogramma actueel is
- Documentatie compleet en toegankelijk is
- Medewerkers op de hoogte zijn van procedures
- Eerdere acties aantoonbaar zijn opgevolgd
Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)
- Geen onafhankelijkheid → regel vooraf een objectieve auditor
- Alleen papieren controle → combineer met werkplekinspecties
- Geen opvolging → werk met een concreet actieplan
- Geen spreiding over 3 jaar → maak een realistisch auditprogramma
Praktisch stappenplan
- Stel een auditprogramma op (3 jaar)
- Kies een onafhankelijke auditor
- Gebruik de VCA checklist als basis
- Voer interviews en observaties uit
- Leg bevindingen vast
- Werk verbeteracties actief bij
Door dit gestructureerd aan te pakken, voorkom je verrassingen en sta je sterk tijdens externe audits.
Wil je dit goed en professioneel inrichten? Bekijk dan de mogelijkheden voor je VCA certificering door IVARBO en zorg dat jouw organisatie aantoonbaar voldoet aan alle actuele eisen. Vraag vrijblijvend een adviesgesprek aan.
Lees meer over VCA bedrijfscertificaat
