Is het verplicht om BHV te hebben?
Ja. Op grond van de Arbowet (Arbeidsomstandighedenwet) is BHV verplicht voor alle bedrijven met werknemers. Elke werkgever moet maatregelen treffen om de veiligheid en gezondheid van werknemers en bezoekers te waarborgen, en het aanstellen van één of meer BHV’ers is daar een vast onderdeel van.
BHV verplicht vanaf hoeveel medewerkers? Zelfs met één werknemer in dienst ben je al verplicht bedrijfshulpverlening te regelen. Voor een eenmanszaak zonder personeel geldt de verplichting niet, tenzij er regelmatig klanten of bezoekers op locatie komen.
De overheid heeft in de Arbowet vastgelegd dat werkgevers verantwoordelijk zijn voor adequate hulpverlening bij incidenten. Dat betekent: voldoende voorbereiding om snel en effectief op noodsituaties te reageren. Dit omvat niet alleen het aanstellen van BHV’ers, maar ook een BHV-plan en de juiste middelen.
Wanneer is BHV verplicht?
BHV is verplicht zodra er personeel in dienst is. De exacte invulling van de BHV-verplichting hangt af van een aantal factoren binnen je bedrijf:
- Het aantal werknemers.
- De grootte en indeling van het pand.
- De aard van de werkzaamheden (bijvoorbeeld werken met gevaarlijke stoffen of machines).
- Het aantal bezoekers of klanten dat gelijktijdig aanwezig is.
- De uitkomsten van je risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).
De RI&E is hierbij leidend: daarin bepaal je welke risico’s er spelen en dus hoeveel BHV’ers en welke voorzieningen je nodig hebt.
Hoeveel BHV’ers zijn verplicht op werk?
De wet schrijft geen exact aantal voor. Sinds 2007 staan er geen vaste aantallen meer in de Arbowet; je moet voldoende BHV’ers hebben om in noodgevallen adequaat te kunnen handelen. Als praktische vuistregel wordt vaak onderstaande richtlijn gebruikt:
| Aantal aanwezige medewerkers | Richtlijn aantal BHV’ers* |
|---|---|
| 1 – 15 | minimaal 1 |
| 15 – 50 | minimaal 2 |
| 50 – 100 | 3 – 4 |
| 100+ | richtlijn ± 1 BHV’er per 50 aanwezige medewerkers |
* Dit is een praktische richtlijn, geen wettelijk vastgelegd aantal. Het werkelijke aantal bepaal je op basis van je RI&E, de risico’s en de continue beschikbaarheid. Er moeten óók BHV’ers aanwezig zijn tijdens vakanties, ziekte en ploegendiensten.
Factoren die het aantal bepalen:
- Aantal werknemers: hoe groter het personeelsbestand, hoe meer BHV’ers nodig zijn.
- Risico’s: in risicovolle sectoren (bouw, industrie, zorg) zijn er vaak meer nodig.
- Beschikbaarheid: er moet altijd een BHV’er aanwezig zijn, ook bij afwezigheid.
Lees hier alles over hoeveel BHV’ers jouw bedrijf nodig heeft.
Wanneer is een hoofd-BHV’er verplicht?
Een hoofd-BHV’er is wettelijk niet in álle gevallen verplicht, maar wordt in grotere of complexere organisaties sterk aangeraden — en volgt vaak logisch uit de RI&E. Zodra er meerdere BHV’ers actief zijn, is coördinatie nodig: iemand die tijdens een incident de leiding neemt, taken verdeelt en contact houdt met hulpdiensten.
De hoofd-BHV’er:
- coördineert de inzet van alle BHV’ers tijdens een calamiteit;
- bewaakt of het BHV-plan actueel en volledig is;
- is het aanspreekpunt voor de directie en externe hulpdiensten.
In organisaties met verschillende verdiepingen, ploegen of locaties is een hoofd-BHV’er in de praktijk vrijwel onmisbaar om de hulpverlening onder controle te houden.
Welke verplichtingen heeft de werkgever rondom BHV?
De werkgever is eindverantwoordelijk voor de bedrijfshulpverlening. De belangrijkste verplichtingen van de werkgever op een rij:
- voldoende BHV’ers aanstellen en laten opleiden;
- zorgen voor jaarlijkse herhaling zodat kennis en vaardigheden op peil blijven;
- een actueel BHV-plan opstellen en de risico’s uit de RI&E vertalen naar maatregelen;
- de juiste middelen beschikbaar stellen (EHBO, blusmiddelen, vluchtwegen);
- de kosten van cursus en herhaling dragen.
Kort gezegd: de werknemer kan BHV-taken uitvoeren, maar de organisatie en bekostiging liggen volledig bij de werkgever.
Mag een werkgever BHV verplichten aan een werknemer?
Ja, een werkgever mag een werknemer verplichten om BHV-taken uit te voeren en de bijbehorende cursus te volgen. Dit vloeit voort uit de Arbowet en het instructierecht van de werkgever.
- Kan een werknemer weigeren? In principe niet, mits de opdracht redelijk is en aansluit bij de functie.
- Wie betaalt? De werkgever draagt de kosten van de cursus, de herhaling en eventuele vergoedingen.
In de praktijk werkt het het beste als BHV-taken in overleg en op vrijwillige basis worden ingevuld — dat vergroot de motivatie en de betrokkenheid.
Hoe vaak moet je een BHV-cursus herhalen?
Een BHV-certificaat is doorgaans één jaar geldig. Om de kennis en vaardigheden actueel te houden, is een jaarlijkse herhalingscursus nodig. Noodprocedures en wetgeving veranderen, en handelingen zoals reanimeren en blussen zakken snel weg zonder oefening. In dit blog lees je zes redenen waarom jaarlijkse herhaling essentieel is.
Welke BHV-middelen zijn verplicht?
Naast opgeleide BHV’ers moet je zorgen voor de juiste middelen en voorzieningen:
- EHBO-/BHV-middelen: verbandmiddelen, pleisters en EHBO-materialen.
- Blusmiddelen: passend bij de aanwezige risico’s (bijvoorbeeld een schuim- of CO₂-blusser).
- Evacuatievoorzieningen: een ontruimingsplan, gemarkeerde vluchtwegen en noodverlichting.
De werkgever is verplicht ervoor te zorgen dat deze middelen aanwezig, bereikbaar en up-to-date zijn.
Is een BHV-plan wettelijk verplicht?
Ja, een BHV-plan (ook wel bedrijfsnoodplan) is een verplicht onderdeel van de BHV-verplichting. Zo’n plan bevat:
- een overzicht van de risico’s binnen het bedrijf (vanuit de RI&E);
- de taken en verantwoordelijkheden van de BHV’ers;
- procedures voor evacuatie, brand en ongevallen.
Het BHV-plan wordt betrokken bij een controle door de Arbeidsinspectie en moet aansluiten op je actuele situatie.
Wat gebeurt er als je niet aan de BHV-verplichting voldoet?
Het niet naleven van de BHV-verplichting kan leiden tot boetes van de Arbeidsinspectie (Nederlandse Arbeidsinspectie). Daarnaast loop je een reëel risico op juridische aansprakelijkheid als er iets misgaat bij een calamiteit.
- Boete: bij het ontbreken van bedrijfshulpverlening kunnen boetes oplopen tot duizenden euro’s, en bij herhaling of ernstige overtredingen fors hoger.
- Waarom voldoen? Naast het vermijden van boetes zorg je vooral voor een veilige werkomgeving en voorkom je reputatie- en verzuimschade.
De handhaving is streng bij ongevallen: de inspectie kijkt dan of je bedrijfshulpverlening op orde was. Benieuwd hoe je je medewerkers goed voorbereidt? Lees onze handige tips voor de BHV-cursus.
Hoe zit het met BHV in specifieke sectoren?
De BHV-verplichting geldt voor alle sectoren, maar sommige branches hebben zwaardere accenten:
- Horeca: verhoogd risico op brand en grote aantallen gasten → meer nadruk op ontruiming en blussen.
- Zorg: aanwezigheid van minder zelfredzame personen vraagt extra BHV-capaciteit en oefening.
- Verenigingen met personeel: vallen óók onder de Arbowet en moeten BHV regelen.
- Industrie en bouw: door machines en gevaarlijke stoffen zijn vaak extra BHV’ers en middelen nodig.
Ben je als BHV’er verplicht te helpen?
Ja, een BHV’er is verplicht te helpen bij calamiteiten binnen het bedrijf. Dat hoort bij de rol. BHV’ers zijn opgeleid om in actie te komen bij:
- het verlenen van eerste hulp;
- het evacueren van werknemers en bezoekers;
- het bestrijden van een beginnende brand.
Is BHV verplicht voor iedere werknemer? Nee, niet elke werknemer hoeft BHV’er te zijn — maar er moeten altijd voldoende opgeleide BHV’ers aanwezig zijn.
Samenvatting: de BHV-verplichting in de praktijk
- BHV is verplicht voor alle bedrijven met personeel, al vanaf één werknemer.
- Er is geen wettelijk vast aantal BHV’ers; het hangt af van grootte, risico’s en aanwezigheid (RI&E is leidend).
- Een jaarlijkse herhaling houdt kennis en vaardigheden op peil.
- BHV-plan, middelen en opleiding zijn verplicht; de werkgever draagt de kosten.
- Niet voldoen kan leiden tot boetes en aansprakelijkheid.
Met een goede aanpak voldoe je aan de wet, voorkom je boetes en zorg je voor een veilige werkomgeving.
Lees meer over BHV
