De preventiemedewerker houdt zich binnen een bedrijf bezig met veilig en gezond werken. Elke werkgever is verplicht er minstens 1 aan te wijzen, en toch is het een van de minst begrepen rollen in het arbolandschap. In dit artikel: wat de functie precies is, welke taken erbij horen, hoeveel tijd het kost en waarin de preventiemedewerker verschilt van een BHV'er en een veiligheidskundige.
Wat zijn de taken van de preventiemedewerker?
Naast een aantal wettelijke taken bepaalt de werkgever in overleg wat het takenpakket is. De 3 wettelijke taken staan in artikel 13 lid 7 van de Arbowet:
- het mede opstellen en uitvoeren van de Risico-Inventarisatie & -Evaluatie (RI&E);
- het adviseren van en nauw samenwerken met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging over de maatregelen voor een goed arbeidsomstandighedenbeleid;
- het mede uitvoeren van die maatregelen.
Daarbuiten spreek je zelf af wat er bij de rol hoort. In de praktijk zien we vaak deze taken terugkomen:
- bijhouden en registreren van bedrijfsongevallen en bijna-ongevallen;
- de rol van vertrouwenspersoon binnen het bedrijf;
- het organiseren van de samenwerking met de bedrijfshulpverlening;
- voorlichting geven en werkinstructies actueel houden.
Wat doet een preventiemedewerker op een gewone week?
De wettelijke taken klinken abstract. In de praktijk ziet een week er zo uit: je loopt een keer rond op een afdeling en kijkt of wat in de RI&E staat ook echt zo is. Er komt een melding van een bijna-ongeval en je zoekt uit wat er gebeurde. Een leidinggevende vraagt of nieuwe machines aanvullende instructie nodig hebben. En je hebt een keer per maand overleg waarin je meldt wat er nog open staat in het plan van aanpak.
Het is dus geen dagtaak, maar het is ook geen taak die je 1 keer per jaar doet. Reken op een paar uur per maand, en meer in de periode waarin de RI&E wordt uitgevoerd of geactualiseerd. Weet je niet precies wat een RI&E is of wat erin hoort? Dan legt de betekenis van de RI&E dat uit.
Het lastigste deel van de rol is niet de kennis, maar het gesprek. Een collega aanspreken die zijn gehoorbescherming niet gebruikt, of de directie meekrijgen in een maatregel die geld kost. Daar loopt vrijwel iedereen op vast, en dat is precies waarom een cursus meer moet zijn dan wetsuitleg.
Is de preventiemedewerker verplicht?
Ja. Elk bedrijf is verplicht ten minste 1 werknemer aan te wijzen als preventiemedewerker, en dat geldt vanaf de eerste werknemer. Het mag niet iemand van buiten het bedrijf zijn: je kunt de rol niet uitbesteden aan een extern bureau.
Heeft het bedrijf maximaal 25 werknemers in dienst, dan mag de werkgever ook zichzelf aanwijzen. Bij meer dan 25 werknemers moet je een of meer medewerkers aanwijzen. De Arbowet eist dat de aangewezen medewerker over voldoende deskundigheid, ervaring en uitrusting beschikt om de taken naar behoren uit te voeren. Een certificaat is niet verplicht, aantoonbare deskundigheid wel.
Om goed te kunnen functioneren moet de preventiemedewerker ongehinderd kunnen adviseren. Daarom heeft hij bescherming tegen benadeling: ontslag vanwege het werk als preventiemedewerker mag niet.
De termen VGM-coördinator en preventiemedewerker worden in de praktijk regelmatig door elkaar gebruikt. De Arbowet verwijst alleen naar de preventiemedewerker.
Preventiemedewerker, BHV'er of veiligheidskundige?
Deze 3 rollen worden vaak door elkaar gehaald, en ze doen echt iets anders.
- De preventiemedewerker voorkomt dat het misgaat. Hij werkt met de RI&E en adviseert over maatregelen.
- De BHV'er treedt op als het toch misgaat: eerste hulp, beginnende brand, ontruiming.
- De veiligheidskundige heeft een vak in plaats van een taak. Die heb je nodig als de risico's technisch worden: machines, gevaarlijke stoffen, werken op hoogte.
Ze sluiten elkaar niet uit. In kleinere bedrijven is het regelmatig dezelfde persoon, en dat werkt goed zolang duidelijk is welke pet hij op heeft.
Hoe zorg je dat het werkt?
Een preventiemedewerker aanwijzen is een half uur werk. Zorgen dat de rol daadwerkelijk iets oplevert, vraagt 3 dingen: iemand die tijd krijgt voor de taak, een actuele RI&E om mee te werken, en genoeg kennis om te weten waar je naar kijkt. Wil je zien hoe een RI&E er in de praktijk uitziet? Bekijk dan ons RI&E voorbeeld met uitleg.
Voor die kennis is er onze preventiemedewerker cursus: 1 dag, waarin je met de RI&E van je eigen organisatie werkt en ook oefent hoe je het gesprek over veiligheid voert. Inclusief examen en certificaat.
Wil je eerst weten wanneer je iemand moet aanstellen en wat er in de aanstelling hoort? Lees dan wanneer je een preventiemedewerker moet aanstellen.