Vier vragen over de voorbeeld RI&E:
Welke kennis en vaardigheden heb je nodig om een RI&E op te stellen?
Welke hoofdstukken heeft een RI&E?
Hoe ziet een voorbeeldtabel voor risico-inventarisatie en -analyse eruit?
Heb je ondersteuning nodig bij het opstellen van de RI&E?
Welke kennis en vaardigheden heb je nodig om zelf een RI&E op te stellen?
Een RI&E opstellen vraagt om inzicht, zorgvuldigheid en kennis van de verschillende arbo-onderwerpen en wet- en regelgeving. Je moet risico’s kunnen herkennen, beoordelen en vertalen naar passende maatregelen. Daarom zijn er zowel minimale vereisten als aanbevolen kwalificaties.
Daarnaast kost het proces aanzienlijk tijd. Als je zelf een RI&E gaat opstellen dan moet je onderstaande taken uitvoeren:
- Interviews
- Rondgangen
- Documentatie controleren
- Alle bevindingen uitwerken
Deze taken kosten tijd, aandacht en beschikbaarheid. Heb je die niet in huis, dan nemen wij het volledige traject uit handen: van werkplekbezoek tot getoetst rapport met plan van aanpak.
Minimaal vereist: de cursus Preventiemedewerker
Elke organisatie in Nederland moet een preventiemedewerker hebben. Dit is iemand binnen het bedrijf die zich inzet voor veilig en gezond werken. De preventiemedewerker:
ondersteunt bij het opstellen en uitvoeren van de RI&E;
werkt samen met werkgever en medewerkers aan verbeteringen;
is aanspreekpunt voor veiligheid, gezondheid en welzijn.
De aanstelling van een preventiemedewerker is verplicht, een cursus of certificaat niet. Wat de Arbowet wel eist, is dat de preventiemedewerker over voldoende deskundigheid en ervaring beschikt om de taken uit te voeren. Wil je de RI&E zelf opstellen, dan is die deskundigheid geen formaliteit maar een voorwaarde: je moet risico’s kunnen wegen, niet alleen opsommen. De preventiemedewerker cursus van 1 dag is de manier waarop je dat aantoonbaar maakt.
Aanbevolen: specialistische veiligheidsopleidingen
Voor organisaties met meer risico’s bijvoorbeeld productie, logistiek, laboratoria of uitgebreide kantooromgevingen, is het verstandig om een deskundige in te schakelen met aanvullende expertise. Bijvoorbeeld een Middelbaar Veiligheidskundige (MVK), Hoger Veiligheidskundige (HVK), Arbeidshygiënist, A&O-deskundige (Arbeid & Organisatie).
Voor het beste resultaat is een RI&E opgesteld (of gecontroleerd) door iemand met één van deze diploma’s. Zo weet je zeker dat de risico’s volledig en op de juiste manier worden beoordeeld en volgens de Arbowet zijn onderbouwd.
IVARBO beschikt over deze specialismen, waardoor je bij ons altijd verzekerd bent van de juiste deskundigheid voor een betrouwbare en complete RI&E.
Welke hoofdstukken heeft een RI&E?
De volgende hoofdstukken vormen de basis van een volledige RI&E.
1. Algemeen
1.1 Arbobeleid
1.2 Verzuimbeleid
1.3 Gezondheidsmanagement
1.4 Re-integratie
1.5 Werk- en rusttijden
1.6 Veiligheidscultuur en -gedrag
1.7 Bijzondere groepen
1.8 Persoonlijke beschermingsmiddelen
1.9 Risico-inventarisatie & -evaluatie
1.10 Ongevalmeldingen- & registratie
2. Inrichting werkplaatsen en -plekken
2.1 Algemene aspecten gebouwen/werkplekken
2.2 Werken in kantoren
2.3 Werken in magazijnen
2.4 Werken in laboratoria
2.5 Werken op hoogte
2.6 Werken in een besloten ruimte
2.7 Werken onderweg en/of bij derden
2.8 Werken aan elektrische installaties
2.9 Grondwerk
2.10 Alleen werken
2.11 Thuiswerken
3. Fysische factoren
3.1 Binnenklimaat
3.2 Licht
3.3 Geluid
3.4 Trillingen
3.5 Straling
4. Fysieke belasting
4.1 Tillen en dragen
4.2 Duwen en trekken
4.3 Ongunstige werkhoudingen
4.4 Beeldschermwerk
5. Machines en arbeidsmiddelen
5.1 Machineveiligheid
5.2 Gereedschappen
5.3 Informatie- en bedieningsmiddelen
6. Gevaarlijke stoffen
6.1 Gevaarlijke stoffen
6.2 CMR stoffen
6.3 Opslag gevaarlijke stoffen
6.4 Stof- en gasexplosie
6.5 Biologische agentia
7. Psychosociale arbeidsbelasting
7.1 Werkdruk- en stress
7.2 Agressie en geweld
7.3 Grensoverschrijdend gedrag
8. Ongevallen en brandveiligheid
8.1 Restrisico’s
8.2 Brandveiligheid
8.3 Bedrijfsnoodplan
8.4 Bedrijfsnoodorganisatie
9. PAGO Advies
Hoe ziet een voorbeeldtabel voor risico-inventarisatie en -analyse eruit?
Deze tabel is geschikt voor Word en Excel en biedt een complete structuur om risico’s te beoordelen en prioriteiten te bepalen.
Hieronder zie je een compleet ingevuld voorbeeld van zo’n risicotabel. De tabel loopt langs de belangrijkste risicocategorieën en laat per risico zien hoe je de kans en het effect weegt en welke maatregel daarbij hoort. Neem ’m gerust over in Word of Excel als startpunt voor je eigen RI&E.
| Omschrijving | OK | NOK | NVT | Bevindingen | B | W | E | R | Klasse | Plan van aanpak |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Te nemen maatregel | ||||||||||
| 1.1 Arbobeleid | ||||||||||
| a. Is het arbobeleid geformuleerd en schriftelijk vastgelegd? | De organisatie beschikt niet over een vastgesteld document waarin doelstellingen, verantwoordelijkheden en uitgangspunten voor veilig en gezond werken samenhangend zijn vastgelegd.Scenario Het meest waarschijnlijke scenario is dat onbeheerde arbeidsrisico’s leiden tot letsel of gezondheidsklachten bij werknemers.BRF Procedures | - | - | - | Gw | Hoog | Stel een schriftelijk arbobeleid vast met doelen, verantwoordelijkheden, evaluatiemomenten en aantoonbare aansluiting op de actuele RI&E. Evalueer het beleid periodiek en blijf deze verbeteren. | |||
| b. Is er een basiscontract met de bedrijfsarts of arbodienst dat voldoet aan de eisen uit de Arbowet? | De organisatie beschikt over een schriftelijk basiscontract met een gecertificeerde arbodienst. In het contract zijn de wettelijk vereiste taken, toegang tot de bedrijfsarts en samenwerking met de preventiemedewerker vastgelegd.Beoordeling Het basiscontract is ingezien en sluit aan op de organisatie en de aanwezige arbodienstverlening.Borging De overeenkomst wordt periodiek beoordeeld en bij organisatorische of wettelijke wijzigingen geactualiseerd. | – | – | – | – | OK | Geen. | |||
| c. Is het beleid voor alcohol, drugs en geneesmiddelen schriftelijk vastgelegd? | De organisatie heeft geen vastgelegd beleid voor het signaleren en beheersen van veiligheidsrisico’s door alcohol, drugs of rijvaardigheids- en reactievermogen beïnvloedende geneesmiddelen.Scenario Het meest waarschijnlijke scenario is dat een beïnvloede medewerker een voertuig of arbeidsmiddel bedient en een collega verwondt.BRF Procedures | 3 | 6 | 7 | 126 | Midden | Stel een preventief alcohol-, drugs- en medicijnbeleid vast met gedragsregels, meldroutes, begeleiding, privacywaarborgen en verantwoordelijkheden voor leidinggevenden. | |||
Het patroon is steeds hetzelfde: je benoemt het risico, weegt kans en effect tegen elkaar af, en koppelt er een maatregel met een eigenaar en een termijn aan. Die laatste stap, van risico naar concrete actie, werk je uit in het plan van aanpak. Wil je zeker weten dat je niets over het hoofd ziet? Loop dan onze RI&E-checklist langs.
Voorbeeld RI&E per sector
Elke branche heeft eigen zwaartepunten. Twee korte voorbeelden om je op weg te helpen:
Voorbeeld RI&E kantoor — op kantoorlocatie ligt de nadruk op mentale belasting, ergonomie en beeldschermwerk:
| Omschrijving | OK | NOK | NVT | Bevindingen | B | W | E | R | Klasse | Plan van aanpak |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Te nemen maatregel | ||||||||||
| 5.15.5 Beeldschermwerk | ||||||||||
| a. Kan na 2 uur beeldschermwerk minimaal 10 minuten gepauzeerd worden of kan tijdelijk ander, niet-beeldschermgebonden werk worden gedaan? | Medewerkers hebben voldoende mogelijkheid om beeldschermwerk af te wisselen met andere werkzaamheden of pauzes. De afwisseling vindt plaats naar eigen inzicht en sluit aan op de werkzaamheden. | – | – | – | – | OK | Geen. | |||
| b. Kan het bureau worden aangepast aan de lengte van de medewerker, met voldoende beenruimte en een werkblad van minimaal 80 cm diep en 120–160 cm breed? | De werkplekken zijn voorzien van in hoogte verstelbare bureaus. Er is voldoende beenruimte aanwezig en de werkbladen bieden voldoende diepte en breedte voor de werkzaamheden. | – | – | – | – | OK | Geen. | |||
| c. Hebben bureaustoelen een zithoogte van 40–50 cm, is de stoel verstelbaar en zijn rugleuning, zitdiepte en armleuningen instelbaar? | De aanwezige bureaustoelen zijn verstelbaar en geschikt voor beeldschermwerk. Zithoogte, rugleuning en armleuningen kunnen individueel worden ingesteld. | – | – | – | – | OK | Geen. | |||
| d. Zijn beeldschermen in hoogte verstelbaar, met de bovenkant op ooghoogte en een kijkafstand van ongeveer 50–70 cm? | De beeldschermen zijn in hoogte verstelbaar of voorzien van monitorarmen. Hierdoor kunnen medewerkers de schermhoogte en kijkafstand afstemmen op hun lichaamsafmetingen. | – | – | – | – | OK | Geen. | |||
| e. Zijn werknemers voorgelicht en onderricht over hoe zij hun beeldschermwerkplek op de juiste manier kunnen instellen? | Medewerkers zijn niet aantoonbaar voorgelicht over het ergonomisch instellen van hun beeldschermwerkplek en het juiste gebruik van de beschikbare instelmogelijkheden.Scenario Het meest waarschijnlijke scenario is dat een onjuist ingestelde werkplek nek-, schouder- of rugklachten veroorzaakt bij medewerkers.BRF Opleiding / Competentie. | 6 | 3 | 3 | 54 | Laag | Geef periodiek voorlichting en instructie over het ergonomisch instellen van beeldschermwerkplekken en leg deelname aantoonbaar vast. | |||
| f. Is per beeldschermwerkplek met plat beeldscherm minimaal 6 m² ruimte aanwezig? | Het beschikbare vloeroppervlak per beeldschermwerkplek is voldoende. De werkplekken bieden voldoende ruimte voor meubilair, beweging en veilige doorgang. | – | – | – | – | OK | Geen. | |||
In de zorg staan mens-gebonden risico’s centraal, denk aan fysieke belasting bij het tillen van cliënten, agressie van clienten en prik- en infectierisico.
In de bouw draait het vooral om vallen van hoogte, machineveiligheid en gevaarlijke stoffen. In de horeca zijn snij- en brandwonden, gladde vloeren en werkdruk in piektijden de klassiekers. Werk je in de bouw? Dan gelden er een paar dingen extra, van projectrisico’s tot toetsing. Die zetten we op een rij in ons artikel over de RI&E in de bouw.
Lees meer over de RI&E
